Na czarno i za darmo: latem co trzeci pracodawca łamie prawo, alarmują związki zawodowe

W tym roku letnie patrole Landsorganisasjon (LO) w ciągu czterech tygodni skontrolowały 6243 miejsca pracy. Aż w 2279, czyli w ponad jednej trzeciej z nich, wykryto nieprawidłowości. To wynik wyższy niż w latach poprzednich, gdzie niedociągnięcia prawne związane z zatrudnianiem pracowników sezonowych ujawniono w co piątej firmie.

Oprócz braku podpisanej legalnej umowy i wynagrodzenia za przepracowane nadgodziny, letnie patrole wytykały również firmom luki w dostatecznie dobrym przeszkoleniu nowych pracowników. Zgłaszające się do LO osoby skarżyły się także na niewypłacanie pieniędzy za okres szkolenia.

– Chcemy spotykać się z młodymi ludźmi podejmującymi wakacyjną pracę. W wielu miejscach, które odwiedzamy, jesteśmy dobrze przyjmowani. Nie chodzi nam o to, żeby straszyć pracodawców. Jeżeli stwierdzamy, że brakuje umowy, po prostu siadamy i domagamy się jej spisania. Letni patrol LO ma ważną rolę. Dajemy młodym pracownikom świadomość, że bezpieczne życie zawodowe nie jest czymś, co powinno się brać za pewnik. Niedoświadczone osoby są szczególnie narażone na oszustwa ze strony nieuczciwego pracodawcy. To ważne, żeby pierwszy kontakt młodego człowieka z podjęciem pracy był pozytywnym przeżyciem – mówi doradca zawodowy młodych pracowników Henriksen Spjelkavik, pracownik LO.

Fagforbundet (Norweskie zrzeszenie branżowe) przypomina, że pracownikom przysługuje prawo do podpisania z pracodawcą legalnej umowy, w której zawarte będą stałe godziny pracy. Dodatkowo należy domagać się zapłaty za przepracowane nadgodziny. Pracownikowi powinna również przysługiwać pensja, jeśli firma w której pracuje sezonowo, nagle zbankrutuje. Każda pracująca osoba ma również prawo otrzymać informacje dotyczące swojego bezpieczeństwa w miejscu pracy. Każdemu powinna także przysługiwać przerwa obiadowa.

Spjelkavik przekonuje jednak, że, mimo nieco gorszych tegorocznych wyników kontroli, nie ma powodów do niepokoju.

– Odnotowaliśmy różnego rodzaju przewinienia w 36,5 proc. tegorocznych skontrolowanych przypadków, ale należy także zauważyć, że aż 64,5 proc. kontroli przebiegło  bez zarzutów, a u większości norweskich pracodawców wszystko było w porządku. Trzeba jednak pamiętać, że bezpieczne i uczciwe środowisko pracy nie jest czymś danym raz na zawsze, musimy o to dbać. Dlatego właśnie co roku w sezonie wakacyjnym działa letni patrol LO – mówi Spjelkavik.

Inicjatywa LO-Sommerpatrulje działa już od ponad 30 lat. Jeżeli masz wątpliwości lub podejrzewasz, że osoba, u której pracujesz, łamie twoje prawa pracownicze, możesz skontaktować się z letnim patrolem LO pod numerem telefonu 810 01 999 lub wysyłając SMS-a o treści „SP (treść wiadomości)” na numer 2030.