Jak dawniej świętowano Wielkanoc w Norwegii?

Przypominano o tym od Wielkiego Piątku. Czytano Biblię godzinami, z zupełnie pustym żołądkiem i butami wypełnionymi piaskiem, który ranił stopy.

Miks tradycji

Norweska Wielkanoc jest mieszkanką tradycji z różnych religii i okresów.

Niektóre pochodzą z czasów przed Chrystusem, niektóre z judaizmu, niektóre są pogańskie, a niektóre pochodzą z czasów, kiedy Norwegia była katolicka.

Nie było tak miło...

W dawniejszych czasach norweskie święta wielkanocne powiązane były z religią i z tym, co można było zjeść. A właściwie, czego NIE MOŻNA było zjeść.

Zwłaszcza jedzenie w Wielki Piątek miało przypominać o męczeństwie Chrystusa. Na przykład kaszanka i risvelling (ryż gotowany w mleku) symbolizowały biczowanie Jezusa.

Kaszanka
wikipedia.org

Jedzenie solonego śledzia pobudzało pragnienie i człowiek mógł doświadczyć uczucia, jakiego doznawał Jezus kiedy wisiał na krzyżu.

Mięso i boczek po 40 dniach

W pierwszy dzień świąt post się wreszcie kończył. Wtedy to Norwegowie mogli znowu jeść mięso i boczek, pierwszy raz od 40 dni. W czasach, kiedy w Norwegii panował katolicyzm, poszczono od środy popielcowej. Post darowano sobie w niedziele.

Kiedy protestantyzm przybył do Norwegii, post przestał być obowiązkiem, ale wielu praktykowało go nadal.

Post polegał na ograniczeniu jedzenia, a przede wszystkim mięsa.

Skąd wzięło się to całe strojenie?

Dzisiaj Wielkanoc jest w Norwegii okazją do strojenia domu i wypoczynku. Przystrajanie domu zajączkami i kurczaczkami jest stosunkowo młodą tradycją. Przybyła ona do Norwegii pod koniec XIX wieku z Wielkiej Brytanii, a umocniła się po drugiej wojnie światowej.

wikipedia.org

Symbol płodności

Jajko wielkanocne jest starą pogańską tradycją i symbolizuje płodność. Ale w Norwegii nie zyskało ono popularności przed XX wiekiem, ponieważ wtedy właśnie zaczęto hodować kury w kraju fiordów.

Nie można było jeść jajek podczas całego Wielkiego Postu. W pierwszy dzień świąt można było jeść ugotowane jajka na śniadanie. Zwyczajowo jedzono także naleśniki na smalcu.

O co chodzi z „krojonym czwartkiem"?

Wielu sądzi, że słowo skjærtorsdag (Wielki Czwartek) pochodzi od słowa „skjære", co oznacza „kroić" lub „ciąć". Wierzono, że ma to związek z tym, że tego dnia wycięto z drzewa krzyż Chrystusa. Dlatego długo uważano, że nie wolno używać siekiery tego dnia.

Ale „skjære" jest staro-nordyckim słowem, które oznacza „oczyszczenie" albo „chrzest" i odnosi się do dnia, w którym Jezus umył nogi apostołom. W dawnych czasach ludzie święcili swoje zwierzęta właśnie w skjærtorsdag. Potem zapomniano, co naprawdę oznaczało słowo „skjære", i zaczęto kastrować zwierzęta w tym dniu.

Tradycja żydowska

Dzisiaj na święta tradycyjnie spożywa się jagnięcinę. Pierwotnie był to zwyczaj żydowski i nawet historykom norweskim ciężko wytłumaczyć, czemu Norwegowie zachowali ten akurat zwyczaj. Możliwe, że zupełnie przypadkowo.




Źródło: vg.no, wikipedia.org; zdjęcie frontowe: Jean-François Millet/wikipedia.org