Żywność tanieje, ale inflacja rośnie? Jeden czynnik mocno zmienił dane z października

Norweski Urząd Statystyczny (SSB) podał, że wskaźnik cen konsumpcyjnych (CPI) wzrósł od września do października o 0,3 proc. Roczna dynamika inflacji zwiększyła się z 3,4 proc. we wrześniu do 3,6 proc. w październiku. Istotny wpływ miała energia elektryczna. Choć jej ceny wraz z opłatami sieciowymi spadły w ciągu miesiąca o 0,4 proc., były jednocześnie o 12,8 proc. wyższe niż w październiku poprzedniego roku.

Spadek cen energii był w tym roku znacznie mniejszy niż rok wcześniej. Między wrześniem a październikiem 2025 roku ceny energii elektrycznej wraz z opłatami sieciowymi obniżyły się o 8,3 proc. SSB wskazuje, że właśnie ta różnica zwiększyła roczną dynamikę CPI. W ubiegłym roku na ceny wpływało wprowadzenie systemu Norgespris oraz obniżenie podatku od energii elektrycznej.

Sytuacja różni się także między regionami Norwegii. W północnej części kraju ceny energii wyraźnie wzrosły, a z Norgespris korzysta tam bardzo niewiele gospodarstw domowych. W środkowej Norwegii ceny w październiku 2025 roku były natomiast na tyle niskie, że korzystanie z Norgespris nie było wtedy opłacalne. Od tego czasu wzrosły, przez co system stał się bardziej atrakcyjny również w tym regionie. W południowej, zachodniej i wschodniej części kraju rozwój cen wyglądał inaczej, a część gospodarstw po przejściu na Norgespris płaci dziś mniej niż rok temu.

Po wyłączeniu energii presja inflacyjna osłabła. Wskaźnik CPI skorygowany o podatki i z wyłączeniem produktów energetycznych, czyli CPI-JAE (inflacja bazowa), był w październiku o 2,7 proc. wyższy niż rok wcześniej. Oznacza to spadek rocznej dynamiki o 0,3 pkt proc. w porównaniu z wrześniem. SSB wskazuje, że znaczenie miały przede wszystkim żywność oraz towary importowane.

Ceny żywności i napojów spadły od września do października łącznie o 0,4 proc. Był to trzeci kolejny miesiąc spadku w tej grupie. Same ceny żywności nie zmieniły się, natomiast napoje bezalkoholowe potaniały o 2,6 proc. W porównaniu z październikiem 2025 roku żywność i napoje kosztowały o 1,4 proc. więcej, co było jednym z najniższych odczytów od wiosny 2022 roku. Towary importowane były natomiast o 0,7 proc. droższe niż rok wcześniej, a tak niskiej rocznej dynamiki nie notowano od kwietnia 2025 roku.

Norgespris nie obejmuje wszystkich norweskich gospodarstw domowych, a część odbiorców nadal rozlicza energię poza tym systemem. Jednocześnie wpływ cen prądu na inflację zależy nie tylko od aktualnych stawek, ale także od poziomu cen w tym samym miesiącu poprzedniego roku. W październiku właśnie ten efekt porównawczy wyraźnie podniósł roczny wskaźnik CPI.