Norwegia dostała jasne zalecenia. Państwo ma ograniczyć wydatki i zmienić system świadczeń

IMF przedstawił w czwartek, 3 września własną ocenę sytuacji gospodarczej Norwegii. W tegorocznym raporcie organizacja wskazuje, że najważniejszym zadaniem pozostaje przywrócenie stabilności cen bez niepotrzebnego osłabiania aktywności gospodarczej i stabilności finansowej. Zalecenia dotyczą kilku obszarów.

Polityka pieniężna powinna pozostać restrykcyjna. Jednocześnie polityka fiskalna ma zmierzać w stronę neutralnego kursu, co według IMF pozwoli ograniczyć obciążenie polityki pieniężnej i ryzyko długiego utrzymywania wysokich stóp. Organizacja zwraca też uwagę na sytuację na rynku pracy.

IMF ocenia, że zbyt wiele osób w Norwegii pozostaje poza rynkiem pracy. Według organizacji reforma świadczeń związanych z zatrudnieniem jest potrzebna, aby zwiększyć podaż pracy, ograniczyć strukturalną presję na wydatki i utrzymać obecny model państwa opiekuńczego. Szczególną uwagę zwrócono na młodszych pracowników. IMF chce ograniczenia napływu osób do długoterminowych świadczeń zdrowotnych oraz skuteczniejszego wspierania ich powrotu do pracy.

Zmiany mają objąć system zasiłków chorobowych i rentowych. IMF wskazuje również na konieczność lepszej koordynacji świadczeń, ochrony zdrowia i usług oferowanych przez Norweski Urząd Pracy i Opieki Społecznej (NAV), a także na stworzenie skuteczniejszych dróg powrotu do zatrudnienia. Organizacja proponuje też wzmocnienie bodźców zachęcających do pracy. Jednocześnie system ma nadal chronić osoby, które nie są zdolne do podjęcia zatrudnienia.

IMF chce ponownej oceny systemu wsparcia cen energii, w tym Norgespris. Według organizacji rozwiązania te chronią gospodarstwa domowe przed wahaniami cen, ale jednocześnie osłabiają sygnały zachęcające do oszczędzania energii oraz inwestowania w efektywność energetyczną i nowe źródła czystej energii. IMF wskazuje również na możliwe wysokie koszty dla budżetu. Krytycznie odnosi się także do obniżenia podatków od paliw.

Organizacja oczekuje bardziej neutralnego budżetu na 2027 rok. Nowe stałe zobowiązania i przekroczenia wydatków powinny być pokrywane oszczędnościami, zmianą priorytetów lub poprawą efektywności, zamiast zwiększaniem ogólnego poziomu wydatków. IMF zaleca również lepsze kierowanie szerokich programów wsparcia. Jednocześnie ostrzega, że norweska reguła wydatkowania środków z funduszu państwowego sama w sobie nie gwarantuje trwałości finansów publicznych.

IMF zwraca uwagę także na politykę stóp procentowych. Zdaniem organizacji powinny one pozostać na restrykcyjnym poziomie do czasu pojawienia się wyraźnych i szerokich oznak trwałego spadku inflacji bazowej. Eksperci zastrzegają przy tym, że decyzje powinny zależeć od nowych danych, ponieważ prognozy pozostają obciążone dużą niepewnością.