Norgespris miała zachęcić do marnowania prądu. Pierwsze badanie pokazuje coś innego
Krytycy ostrzegali, że stała cena prądu sprawi, że gospodarstwa domowe przestaną zwracać uwagę na zużycie. Pierwsze duże badanie po wprowadzeniu Norgespris tego nie potwierdza. Jest jednak ważne zastrzeżenie: całkowite zużycie na południu Norwegii wzrosło, a naukowcy przyznają, że prawdziwy test może przyjść dopiero zimą.
Przed zimą sprawdź Elhub
/zdjęcie poglądowe, fot. Maxpixel
Zobacz podsumowanie Orła AI
Norgespris działa od 1 października 2025 roku. Osoby, które wybiorą ten system, płacą za samą energię stałą stawkę 40 øre za kWh bez VAT, czyli 50 øre w regionach, w których do energii elektrycznej doliczany jest 25-procentowy VAT.
Od początku jednym z głównych argumentów przeciwko temu rozwiązaniu była obawa, że przy stałej cenie ludzie przestaną oszczędzać prąd i ograniczać jego zużycie w godzinach największego obciążenia sieci.
Pierwsze dane pokazują jednak inny obraz.
Przeanalizowali zużycie 2,6 mln gospodarstw
Badacze z instytutu NORCE przeanalizowali dane z Elhub dotyczące około 2,6 mln gospodarstw domowych. Analiza obejmowała cztery lata i wszystkie pięć norweskich stref cenowych.
Naukowcy przyjrzeli się również pierwszym czterem miesiącom po uruchomieniu Norgespris.
Nie znaleźli wyraźnych oznak, że gospodarstwa korzystające ze stałej ceny zaczęły zużywać znacznie więcej energii w porach, które wcześniej uchodziły za drogie.
Nadal ograniczały zużycie między godziną 12 a 19. Działo się tak mimo tego, że przy Norgespris zmiany ceny spot w ciągu dnia nie mają już takiego wpływu na koszt samej energii.
Khem R. Gautam z NORCE, który kierował badaniem, ocenia, że obawy dotyczące gwałtownego wzrostu zużycia w najgorszych dla sieci godzinach były przesadzone.
Całkowite zużycie jednak wzrosło
To nie znaczy, że Norgespris nie wpływa na sposób korzystania z energii.
NRK przeanalizowało dane z Elhub do czerwca 2026 roku. Wynika z nich, że całkowite zużycie energii elektrycznej w południowej Norwegii wzrosło o ponad 8 proc. po wprowadzeniu Norgespris.
Nie jest to sprzeczne z badaniem NORCE. Badacze sprawdzali przede wszystkim, czy gospodarstwa zmieniły godziny korzystania z energii. Dane NRK dotyczą natomiast całkowitej ilości zużytego prądu.
Cztery pierwsze miesiące obowiązywania programu to także zbyt krótki okres, aby przesądzać o trwałej zmianie zachowań.
Analitycy zwracają uwagę, że efekt może być lepiej widoczny podczas mrozów, gdy gwałtownie rośnie zapotrzebowanie na ogrzewanie. Stała cena może również z czasem zmniejszać opłacalność inwestycji w docieplenie budynków czy instalacje fotowoltaiczne.
50 øre nie oznacza rachunku po 50 øre
Przy Norgespris łatwo pomylić cenę energii z całkowitym kosztem prądu.
50 øre za kWh to nie jest końcowa cena na rachunku. Norgespris ustala wyłącznie cenę samej energii. Nadal trzeba płacić opłatę sieciową (nettleie), podatki i opłaty oraz narzut wynikający z umowy z dostawcą.
W 2026 roku standardowy podatek od energii elektrycznej (elavgift) wynosi 7,13 øre za kWh. Do tego dochodzi m.in. opłata Enova oraz VAT tam, gdzie jest naliczany.
Dlatego nawet przy Norgespris warto sprawdzić swoją zwykłą umowę z dostawcą. Stała cena państwowa nie usuwa jego marży ani miesięcznych opłat.
Materiał partnera: Viddakraft
Chcesz poznać ofertę Viddakraft?
Viddakraft to norweski dostawca energii z prostym modelem cenowym i przejrzystymi warunkami. Ofertę możesz omówić po polsku. Konsultant wyjaśni warunki, opłaty i sposób zmiany dostawcy.
Norgespris czy zwykła strømstøtte?
Osoby, które nie wybiorą Norgespris, pozostają w zwykłym systemie dopłat do energii (strømstøtte).
Od 2026 roku państwo pokrywa 90 proc. ceny przekraczającej 77 øre za kWh bez VAT, a obliczenia wykonywane są dla każdej godziny.
Przy Norgespris zasada jest inna. Cena energii wynosi 40 øre bez VAT niezależnie od ceny spot. Jeżeli energia na rynku kosztuje więcej, państwo pokrywa różnicę. Jeżeli jest tańsza niż Norgespris, klient dopłaca różnicę do ustalonej stawki.
Ankieta
Norgespris: bierzesz stałą cenę czy zostajesz przy spot?
Dlatego nie istnieje jedna odpowiedź dobra dla całej Norwegii. W regionach, w których energia rynkowa jest droga, Norgespris może dawać dużą oszczędność. Tam, gdzie ceny spot są przez dłuższy czas bardzo niskie, może być odwrotnie.
Najlepiej porównać własne dane, a nie średnią dla kraju.
Przed zimą sprawdź Elhub
Jeżeli nie masz jeszcze Norgespris, możesz ją zamówić także teraz. Przed podjęciem decyzji najlepiej:
- Zalogować się do Elhub za pomocą elektronicznego ID i sprawdzić historię własnego zużycia.
- Porównać, ile kosztowałby ten sam prąd przy Norgespris.
- Sprawdzić umowę z dostawcą, szczególnie jego narzut i miesięczne opłaty.
- Pamiętać o limicie. Norgespris obejmuje do 5000 kWh miesięcznie na punkt pomiarowy w mieszkaniu. Dla domków letniskowych limit wynosi 1000 kWh.
- Uwzględnić okres związania z programem. Po zamówieniu jest 14 dni na rezygnację. Później punkt pomiarowy pozostaje w Norgespris do 31 grudnia 2026 roku.
Co istotne, Norgespris jest przypisana do punktu pomiarowego, a nie do konkretnej osoby. Przy sprzedaży mieszkania lub zmianie najemcy pozostaje więc aktywna do końca okresu obowiązywania.
Od 1 stycznia 2027 roku cena zostanie ustalona ponownie. Osoby, które będą chciały nadal korzystać z Norgespris, będą musiały ponownie ją wybrać. Sam system został przyjęty do końca 2029 roku.
Pierwsze miesiące pokazują, że Norgespris nie spowodowała gwałtownego porzucenia dotychczasowych nawyków. Najbliższa zima pokaże znacznie więcej, szczególnie wtedy, gdy temperatury spadną i wyraźnie wzrośnie zapotrzebowanie na ogrzewanie.
Chcesz dowiedzieć się więcej?Pytania wygenerowane przez AI
Kiedy Norgespris bardziej się opłaca?
Co składa się na pełny rachunek za prąd?
Jak działa Norgespris przy wynajmie mieszkania?
Dlaczego godziny szczytu wciąż mają znaczenie?
Jak oceniasz ten artykuł?
Rekordowe ceny prądu w Norwegii: 3,80 NOK za kWh w kwietniu
Prąd tańszy dla ludzi, droższy dla budżetu. Norwegia liczy koszt programu Norgespris
Norwegia prądem podzielona. Nowa taryfa pokazała wyraźne różnice
Norwegom w końcu udało się obniżyć rachunki. Wszystko przez rządowy program
Spadek cen prądu w Norwegii. To najniższe kwoty od lat
Ceny prądu w Norwegii: spadek ogólny, wzrost lokalny – czy to początek trendu?
Mróz podbija ceny energii w całym kraju. Największe różnice między północą a południem
40 øre za kWh brzmi dobrze? Zobacz, ile naprawdę zapłacisz za prąd
Ładowanie samochodu elektrycznego w Norwegii. Która opcja bardziej się opłaca?
Rewolucja w opłatach za prąd w Norwegii. Rząd wprowadza szereg zmian
Dodaj komentarz
0 / 300
Wyślij
Jeszcze nikt nie skomentował
Napisz pierwszy komentarz