Norweskie służby alarmują: Breivik nadal inspiruje prawicowych radykałów

W środę, 22 lipca mija 15 lat od zamachów z 22 lipca 2011 roku, w których zginęło 77 osób, a 262 zostały ranne. W rocznicę tragedii PST ostrzega, że sprawca ataków coraz częściej otrzymuje w środowiskach ekstremistycznych status symbolicznej postaci. Zjawisko dotyczy także Norwegii. Caroline Iwarsson z wydziału antyterrorystycznego PST podkreśla na łamach TV2, że inspirują się nim przede wszystkim młodzi użytkownicy internetu.

PST obserwuje wyraźny wzrost liczby radykalizowanych chłopców między 12. a 17. rokiem życia. Według Iwarsson Breivik zachowuje w środowiskach skrajnej prawicy status „postaci świętego”, który w ostatnich latach jeszcze się umocnił. Materiały krążą w sieci. Jego nazwisko i wizerunek pojawiają się w memach oraz propagandzie publikowanej w mediach społecznościowych.

Młodzi odbiorcy mają bardziej zdystansowany stosunek do przemocy z 22 lipca. Iwarsson wyjaśnia, że w grupach ekstremistycznych sprawcy zamachów są niekiedy klasyfikowani według liczby ofiar i rozmiaru wyrządzonych szkód. Breivik zajmuje tam wysokie miejsce. W większości analizowanych przez PST spraw pojawia się bezpośrednie poparcie dla niego jako prawicowego terrorysty.

Lider Młodzieżówki Norweskiej Partii Pracy (AUF) Gaute Skjervø przeżył atak na Utøyi jako 16-latek. Za głęboko niepokojące uznał wyniki badania, w którym 25 proc. Norwegów zgodziło się ze stwierdzeniem, że Norweska Partia Pracy (Ap) politycznie wykorzystała zamachy. Badanie opisał dziennik „Aftenposten”. Skjervø stwierdził, że takie twierdzenie uderza w pamięć osób zamordowanych 22 lipca.

Według niego AUF i Ap ostrożnie odnoszą się do tragedii w partyjnych sporach. Skjervø zaznaczył, że ugrupowanie straciło całe pokolenie młodych działaczy, a wiele osób nadal mierzy się z nienawiścią, groźbami i presją. Sam poświęca rozmowom o zamachach od jednego do dwóch dni tygodniowo. Wolałby w tym czasie zajmować się między innymi polityką szkolną i podatkami.

Skjervø zwraca uwagę, że radykalizacja może odbywać się na telefonach dzieci, bez wiedzy ich rodziców. Jego zdaniem kontrolowanie treści, z którymi stykają się najmłodsi, jest zadaniem dorosłych. Lider AUF porównał obowiązek pamięci o ofiarach Utøyi do pamięci o osobach zamordowanych podczas II wojny światowej i Holokaustu.