Norweskie kontrasty. Państwo i biznes zyskują, mieszkańcy tracą na rachunkach

Norweski Urząd Statystyczny (SSB) podał, że wartość eksportu Norwegii wyniosła w sierpniu 191 mld NOK, podczas gdy import osiągnął 90,6 mld NOK. Eksport wzrósł o ponad 30 proc. w porównaniu z tym samym miesiącem ubiegłego roku. Import zwiększył się o 7 proc. SSB wskazuje, że do wzrostu wpływów przyczyniły się przede wszystkim wysokie ceny surowców energetycznych.

Droższa energia zwiększa wartość norweskiego eksportu. SSB wskazuje, że konflikt na Bliskim Wschodzie nadal wywiera presję na ceny ropy i gazu, co przełożyło się na większe wpływy z eksportu w sierpniu. Nadwyżka handlowa była o 69 proc. wyższa niż rok wcześniej. Sama cena ropy osiągnęła w poniedziałek 109 dolarów za baryłkę, wobec 73 dolarów przed konfliktem z Iranem.

Ten sam wzrost cen uderza jednak w wydatki konsumentów. Na początku września benzyna i olej napędowy kosztowały w Norwegii średnio 25–26 NOK za litr, a wcześniejsze obniżki podatków wygasły 1 września. Na południu kraju średnia cena energii elektrycznej przekroczyła w poniedziałek 2 NOK za kilowatogodzinę, osiągając najwyższy poziom w tym roku według giełdy Nord Pool. Ole Hvalbye z ABG Sundal Collier wskazywał, że sytuacja z perspektywy konsumentów nie wygląda korzystnie.

Szczególnie duże znaczenie ma sprzedaż gazu. Norwegia wyeksportowała go w sierpniu za 77,7 mld NOK, co było najwyższą wartością od stycznia 2023 roku. Do odbiorców trafiło 10 mld metrów sześciennych gazu. Było to o 1,2 proc. więcej niż w sierpniu ubiegłego roku.

Europejska cena gazu osiągnęła 84,5 euro za megawatogodzinę. Rok wcześniej w tym samym okresie wynosiła 32 euro, a SSB wskazuje na wyjątkowo niski jak na tę porę roku poziom zapełnienia europejskich magazynów oraz niepewność wokół cieśniny Ormuz. Według SSB te czynniki podniosły ceny gazu do najwyższego poziomu od ponad trzech lat. Wysokie ceny sprawiły więc, że wartość sprzedaży rosła znacznie szybciej niż sam wolumen eksportowanego surowca.

Na wyniki handlu wpływa również kurs walutowy. Norweska korona umocniła się w porównaniu z ubiegłym rokiem, co według SSB samo w sobie zmniejsza przychody eksporterów wyrażone w NOK, ale jednocześnie obniża koszty importerów. W sierpniu efekt wysokich cen energii był jednak widoczny przede wszystkim w wartości eksportu gazu i całej nadwyżce handlowej.